DZIEŃ KOBIET – SPOTKANIE

  4 marca 2022r. z okazji Dnia Kobiet odbyło się spotkanie dla członkiń Stowarzyszenia Metalowych Serc w Przemyślu z udziałem gości specjalnych: Pani dr n. med. Edyty Guty Profesor Państwowej Wyższej Szkoły Wschodnio- Europejskiej oraz Pani dr n. o zdrowiu Ireny Puszkarz, których to powitali Grzegorz Strzałkowski – Wiceprezes i Alicja Pietruszka – Zasadny Honorowy Prezes.
Spotkanie miało charakter okolicznościowo – edukacyjny. Pani Doktor Irena Puszkarz wygłosiła prelekcję na temat: WPŁYW PSYCHIKI NA WYSTĘPOWANIE SCHORZEŃ KARDIOLOGICZNYCH, zaś Pani Profesor Edyta Guty opowiedziała o swoich działaniach w PWSW i przedstawiła ofertę kolejnych spotkań edukacyjnych dla członków Stowarzyszenia.
Nasze członkinie z zainteresowaniem wysłuchały wystąpień obu Pań.
Spotkanie odbyło się z miłej atmosferze, jednak radość przyćmiły wydarzenia związane z sytuacją w kraju i na świecie; agresją Rosji na Ukrainę.

Zdjęcia ze spotkania znajdują się w GALERIA
Poniżej przedstawiamy fragmenty z prelekcji Pani dr Ireny Puszkarz:


Epidemia współczesnego świata
 Choroby układu krążenia w bardzo wielu krajach stanowią główną przyczynę zgonów
 Nawet w krajach dobrze rozwiniętych każdego roku umiera więcej ludzi z powodu chorób układu krążenia, niż z powodu jakichkolwiek innych chorób
 W Polsce z przyczyn kardiologicznych umiera rocznie około 175 tysięcy osób, co stanowi 46% wszystkich zgonów
Definicja zdrowia – WHO
 Zdrowie to nie tylko całkowity brak choroby, czy kalectwa, ale także stan pełnego fizycznego, umysłowego i społecznego dobrostanu (dobrego samopoczucia)
Od najdawniejszych czasów…
 „Leczenie wielu chorób, nie jest znane lekarzom Hellady, gdyż nie baczą oni na całość, którą także studiować należy, albowiem nie może być zdrowa część, kiedy niedomaga całość” Platon (427-347p.n.e.)
 „By leczyć ciało ludzkie, konieczna jest wiedza o całości zjawisk”
 „Jest wielkim błędem naszego czasu, że lekarze oddzielają dusze od ciała”
 „Trzeba wiedzieć, że z mózgu samego płyną nasze przyjemności, radość, śmiech, wesołość, a także nasze smutki, ból, żałość i łzy…” Hipokrates (460–377 p.n.e.)
 „Gniew powoduje tętno wysokie, duże, szybkie, często gwałtowne.
Radość tętno duże, powolne, rzadkie, umiarkowane.
Smutek małe, powolne, rzadkie, wątłe.
Strach świeży – tętno szybkie, nieuporządkowane, nierówne.
Miłość powoduje tętna nierówne, bez nazwy i nieuporządkowane”
Józef Struś XV wiek
 Typowy pacjent z chorobą wieńcową… „pełny zapału, ambitny a jego wskaźnikiem napędu jest zawsze pełna szybkość naprzód”.
Życie pod presją czasu i przyzwyczajenie do pracy „jak w maszynce” są odpowiedzialne za zmiany w naczyniach wieńcowych. Wiliam Osler XIX wiek
Powiązanie psychiki z kardiologią
 „serce zamarło ze strachu”
 „serce pęka ze zmartwienia”
 „złamać komuś serce”
 „mam spokojne serce”
 „ofiaruję ci serce i duszę”
 „z całego serca życzę ci”
Psychosomatyka – Psychokardiologia
 Psychosomatyka – nauka zajmującą się powiązaniem wpływu czynników psychicznych środowiska zewnętrznego na zdrowie i funkcjonowanie człowieka. Łączy wiedzę głównie z psychiatrii i interny
 Psychokardiologia bada związki między stanem psychicznym a chorobami sercowo naczyniowymi najpowszechniejszymi chorobami cywilizacyjnymi
Zdrowe serce – zdrowy mózg
 Serce jest połączone z mózgiem za pomocą nerwu błędnego, który kontroluje częstość pracy serca (HR – hart rate) poprzez impulsy elektryczne wysyłane do węzła zatokowo przedsionkowego. Uwalniana tu acetylocholina spowalnia pracę serca
 Gdy nerw błędny nie jest stymulowany, powoduje reakcje lęku i strachu czyli przyspiesza akcję serca i podnosi ciśnienie

Pełen emocji świat ludzi chorych

Zaburzenia psychiczne
najczęstsze zaburzenia psychiczne związane z chorobami kardiologicznymi:
 Depresja
 Zaburzenia lękowe
 Zaburzenia nerwicowe
Depresja – rola cytokin prozapalnych
 U pacjentów depresyjnych wyższe stężenie markerów zapalnych, interleukiny 6, CRP oraz fibrynogenu
 Negatywny wpływ na mięsień sercowy poprzez pobudzenie przebudowy mięśnia lewej komory i upośledzenie jego kurczliwości
 CHUK choroby z tłem zapalnym – mobilizacja układu odpornościowego
 Wzrost stężenia cytokin prozapalnych zmniejsza produkcję serotoniny – hormonu szczęścia
Niedobór serotoniny
 Spadek nastroju
 Smutek
 Skłonność do agresji
 Brak apetytu lub objadanie się
(głównie słodyczami)
 Bezsenność
 Problemy z koncentracją
Depresja – rokowanie
 Pacjenci z depresją towarzyszącą przewlekłej chorobie niedokrwiennej serca nie mają motywacji do zmiany stylu życia, do podejmowania zachowań prozdrowotnych, dłużej pozostają na zwolnieniu lekarskim, odczuwają większy stres i trudności w funkcjonowaniu społecznym
 Rzadko stosują się do zaleceń lekarskich, pielęgniarskich, gorzej współpracują w procesie leczenia, odczuwają lęk przed swoimi dolegliwościami
Badania naukowe
 Nasilenie objawów depresyjnych zwiększa ryzyko zachorowania na chorobę niedokrwienną serca i wystąpienia zawału mięśnia sercowego
 Przebyty epizod depresyjny 2- do 5-krotnie zwiększa ryzyko rozwoju choroby niedokrwiennej serca
 Rozpoznanie dużej depresji u pacjenta po zawale mięśnia sercowego stanowi niezależny czynnik ryzyka wystąpienia u niego zgonu w ciągu sześciu miesięcy
Lęk a choroby sercowo-naczyniowe
 Zmiany biochemiczne (podwyższenie stężenia kortyzolu, adrenaliny, noradrenaliny we krwi, hiperglikemia) powodują przyspieszenie akcji serca, podwyższenie ciśnienia tętniczego, zwiększenie zaopatrzenia w tlen mózgu i mięśni, rozszerzenie dróg oddechowych, przyspieszenie oddechu, wzrost agregacji płytek
 Nadmierna stymulacja receptorów w sercu może prowadzić do rozwoju zaburzeń czynnościowych
 Z czasem, gdy reakcje się utrwalają, mogą wywołać organiczne uszkodzenie narządu lub regulacji układu
Symptomy lęku
 odczucie bicia, ciężaru albo przyspieszenia serca
 ból lub dyskomfort w klatce piersiowej
 utrudnione oddychanie
 zawroty głowy
 uczucie dławienia w gardle
 drżenie lub dygotanie
 omdlewanie
 pocenie się i duszność
Nawet 48% pacjentów z objawami zaburzeń lękowych zgłasza dolegliwości bólowe w klatce piersiowej
Konsekwencje objawów lękowych
 W odpowiedzi na niedokrwienie mięśnia sercowego receptory znajdujące się w sercu zawiadamiają mózg o zagrożeniu drogą układu nerwowego – wprowadzają tym samym organizm w stan czujności, podnosząc poziom lęku
 Stan fizjologiczny wywołany lękiem wzmaga uczucie dyskomfortu i dolegliwości bólowe, które zwrotnie podnoszą poziom lęku
Zaburzenia nerwicowe
 Zaburzenia somatomorficzne „nerwica serca”
łatwe męczenie się nawet przy małym wysiłku, uczucie zatykania gardła, trudności w oddychaniu, niemożność głębokiego oddechu, kłujące bóle w okolicy serca, „zamieranie serca”, bicie i kołatanie serca, bóle i zawroty głowy, pocenie się, uczucie gorąca, omdlenia, dreszcze, zaburzenia snu
 Zespół lęku napadowego intensywne poczucie lęku objawiające się objawami fizycznymi (kołatanie serca, duszność, dławienie, omdlewanie), klienci pomocy doraźnej
 Zespół lęku uogólnionego „zamartwianie się”, ciągłe obawy, napięcie ruchowe, bóle w klatce piersiowej (48% pacjentów)
Rokowanie w zaburzeniach lękowych
 Lęk może prowokować zmiany niedokrwienne serca a jego nasilenie zwiększa ryzyko choroby niedokrwiennej serca, zawału mięśnia sercowego, zgonu z przyczyn sercowo naczyniowych
 Silny stres połączony z lękiem u osób z chorobą niedokrwienną serca może spowodować nagłą śmierć
 Ryzyko zgonu z powodu chorób układu krążenia u pacjentów z najwyższym poziomem lęku jest 2,45 razy większe niż u osób bez objawów lękowych
Postępowanie i leczenie
 Zarówno w profilaktyce i leczeniu istotne jest informowanie i edukacja pacjenta w dostosowaniu się do nowej sytuacji zdrowotnej, powoduje zmniejszenie poczucia lęku i może zapobiec wystąpieniu objawów
 Wyjaśnienie w przystępny sposób istoty choroby czy zabiegu operacyjnego zmniejsza ryzyko pojawienia się zaburzeń depresyjnych czy lękowych
 W farmakoterapii stosuje się leki przeciwdepresyjne oraz anksjolityczne (przeciwlękowe)
Wnioski
 Błędem jest traktowanie objawów psychicznych jako naturalnych w przypadku obecności ciężkiej choroby somatycznej czy podeszłego wieku chorego
 Wystąpienie objawów psychopatologicznych obliguje do diagnostyki w kierunku zaburzeń psychicznych
 Skuteczne leczenie zaburzeń psychicznych w przebiegu choroby somatycznej zmniejsza ryzyko powikłań i zgonu oraz poprawia jakość życia i funkcjonowanie pacjentów.

Piśmiennictwo

1.Orzechowska A. Denys K. Gałecki P. Kiedy podejrzewać podłoże psychiczne w zaburzeniach układu krążenia? Medycyna po Dyplomie https://www.researchgate.net/publication/283343965.

2.Kuciel-Lewandowska J.M., Laber W.Z. Kierzek A., Paprocka-Borowicz M. Ocena poziomu lęku i depresji u pacjentów przed rehabilitacją kardiologiczną. Piel. Zdr. Publ. 2015; 3: 247–251.

3.Rymaszewska J. Konsultacje psychiatryczne w kardiologii i kardiochirurgii. Psychiatria w Praktyce Ogólnolekarskiej 2007; 3: 1-7.

4.Grzybowski A. Sak J. Józef Struś (1510-1568) jako prekursor współczesnej wiedzy o układzie krążenia w 500. rocznicę jego urodzin. Archiwum historii i filozofii medycyny 2011, 74: 37-46.